Temat intercyzy niemal zawsze wywołuje burzliwe dyskusje na forach ślubnych. Dla jednych to brak zaufania i „planowanie rozwodu”, dla innych – odpowiedzialna decyzja, szczególnie gdy jedna ze stron prowadzi działalność gospodarczą lub posiada znaczny majątek.
Czym tak naprawdę jest intercyza i czy rzeczywiście warto ją rozważyć przed ślubem?
Intercyza to potoczna nazwa umowy majątkowej małżeńskiej. Określa ona ustrój majątkowy obowiązujący małżonków.
Jeśli małżonkowie nie podpiszą żadnej umowy, automatycznie obowiązuje ich wspólność majątkowa ustawowa. Jednak to nie oznacza, że jedyną alternatywą jest całkowita rozdzielność majątkowa.
Małżonkowie mogą:
• rozszerzyć wspólność ustawową na wybrane składniki majątku,
• ograniczyć wspólność ustawową,
• ustanowić rozdzielność majątkową,
• ustanowić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków.
To nieprawda.
Umowę majątkową można zawrzeć zarówno przed ślubem, jak i w trakcie trwania małżeństwa.
Jeśli intercyza zostanie podpisana już po zawarciu małżeństwa, wówczas wyróżnia się trzy etapy majątkowe:
• majątek osobisty sprzed ślubu,
• majątek wspólny powstały od dnia ślubu do dnia podpisania intercyzy,
• majątek osobisty tworzony po podpisaniu umowy.
Zgodnie z przepisami umowę majątkową można zmienić lub rozwiązać.
W przypadku jej rozwiązania w trakcie małżeństwa powraca wspólność ustawowa, chyba że małżonkowie postanowią inaczej.
Warto jednak pamiętać, że intercyza nie może zostać wypowiedziana jednostronnie — potrzebna jest zgoda obu stron.
Majątek nabyty przed ślubem co do zasady stanowi majątek osobisty każdego z małżonków — nawet bez podpisywania intercyzy.
Kluczowe znaczenie mają jednak dochody generowane przez ten majątek. Przykładowo czynsz z wynajmu mieszkania należącego do jednego z małżonków:
• przy wspólności majątkowej zasila majątek wspólny,
• przy rozdzielności majątkowej zasila majątek osobisty właściciela.
To właśnie te niuanse często są powodem decyzji o podpisaniu intercyzy.
Nie zawsze.
Aby intercyza była skuteczna wobec osób trzecich, wierzyciel musi wiedzieć o jej zawarciu i rodzaju ustroju majątkowego. Jeśli nie został o tym poinformowany przed powstaniem zobowiązania, egzekucja może być prowadzona tak, jakby umowa nie istniała.
Intercyza musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Taka sama forma obowiązuje przy jej zmianie lub rozwiązaniu.
W przypadku rozdzielności majątkowej należy także pamiętać o kwestiach podatkowych — np. darowizny między małżonkami mogą wymagać zgłoszenia do urzędu skarbowego.
Co więcej, małżonkowie z intercyzą nie mogą rozliczać się wspólnie z podatku dochodowego, co przy dużej różnicy w zarobkach może być mniej korzystne.
To pytanie pojawia się bardzo często.
W praktyce intercyza to narzędzie prawne, które może być elementem świadomego planowania finansowego. Szczególnie w sytuacjach, gdy jedno z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, planuje inwestycje lub ponosi większe ryzyko finansowe.
Nie musi oznaczać braku zaufania — może być po prostu formą zabezpieczenia.
Planowanie ślubu to przede wszystkim piękne chwile, wybór sali weselnej, fotografa ślubnego czy tortu. Ale to również moment podejmowania ważnych decyzji formalnych.
Intercyza, podobnie jak inne kwestie prawne, powinna być omówiona spokojnie i bez presji. Każda para ma inną sytuację życiową i finansową.
Najważniejsze, aby decyzja była wspólna i świadoma.
Bo ślub to połączenie serc — ale również odpowiedzialne budowanie wspólnej przyszłości.